Ukazał się III tom Historii Zielonej Góry!

Ukazał się III tom Historii Zielonej Góry! fot. Bartosz Mirosławski
Na Uniwersytecie Zielonogórskim odbyło się spotkanie z autorami monografii Historia Zielonej Góry. Najnowsze dzieje miasta po 1989 roku, który ukazał się, tak jak i poprzednie tomy, pod redakcją prof. dr. hab. Wojciecha Strzyżewskiego. Rektor UZ wręczył każdemu z autorów (a przy powstawaniu monografii współpracowało ich 33) egzemplarz trzeciego tomu (ostatniego). Zawiera on  804 strony i ukazał się w nakładzie 1000 egzemplarzy.

 

Zainteresowani kupnem książki mogą to zrobić w Visit Zielona Góra  w Ratuszu i w zielonogórskiej Palmiarni. Cena: 99 zł

 

We Wstępie do tomu trzeciego (autorstwa prof. W. Strzyżewskiego) czytamy: - W 2022 r. minęło dokładnie 10 lat od wydania drugiego tomu Historii Zielonej Góry, w którym opisane zostały dzieje miasta do 1989 r. Zgodnie z zapowiedzią zawartą w zamieszczonym tam wstępie oddajemy do rąk Czytelników tom trzeci Historii Zielonej Góry. Jego tematyka obejmuje najważniejsze, zdaniem autorów, wydarzenia z najnowszych dziejów miasta po 1989 r. Opisane 30-lecie obfitowało w sytuacje, które trwale zmieniły obraz Zielonej Góry we wszystkich dziedzinach życia. Zmiany ustrojowe i odrodzenie samorządu terytorialnego po 1989 r. spowodowały, że miasto stało się znaczącym ośrodkiem administracyjnym i politycznym. Od 1999 r. Zielona Góra uzyskała status miasta na prawach powiatu, stała się siedzibą zielonogórskiego powiatu ziemskiego oraz jedną z dwóch stolic, wraz z Gorzowem Wielkopolskim, województwa lubuskiego, z ulokowanym w mieście sejmikiem wojewódzkim i marszałkiem. Ważnym wydarzeniem było również włączenie w 2015 r. w granice miasta okalającej Zieloną Górę gminy wiejskiej i utworzenie z niej dzielnicy Nowe Miasto. Transformacja po 1989 r. przekształciła krajobraz gospodarczy miasta, zlikwidowane zostały wszystkie duże zakłady przemysłowe, a dominować zaczęły małe i średnie przedsiębiorstwa. Przełomowe dla rozwoju miasta było utworzenie w 2001 r. Uniwersytetu Zielonogórskiego. W ciągu minionych 30 lat niezwykle zwiększyła się aktywność społeczna mieszkańców, dzięki czemu powstało wiele nowych stowarzyszeń i organizacji działających na rzecz miasta i regionu. Zielona Góra to także znaczące centrum kulturalne, edukacyjne i sportowe. To krótkie wprowadzenie sygnalizuje jedynie, jak wiele zmieniło się przez 30 lat w naszym mieście i o tym właśnie starali się napisać autorzy książki.


Najstarszy opis Zielonej Góry, z 1571 r., znajduje się  w Kronice Śląska (Gentis Silesiae Annales) autorstwa - urodzonego w Kożuchowie - Joachima Cureusa, natomiast pierwsza tak dokładnie opracowana historia Zielonej Góry obejmująca okres od momentu założenia miasta aż do współczesności, została wydana w 1922 r. przez zielonogórskiego archiwistę miejskiego i nauczyciela - Hugo Schmidta. W związku z obchodami 700-lecia powstania miasta opublikował on liczące ponad tysiąc stron dzieło Geschichte der Stadt Grünberg, Schles[ien] (Historia miasta Zielonej Góry, na Śląsku) i zadedykował je ówczesnym współmieszkańcom. Do dziś jest to bardzo cenne źródło informacji o przeszłości Zielonej Góry, ponieważ autor miał dostęp do wielu dokumentów i materiałów, które nie przetrwały wojennej zawieruchy.


Trzeci tom monografii autorstwa naukowców z Uniwersytetu Zielonogórskiego i historyków pracujących w naszym mieście został wydany dokładnie 100 lat później i jest prezentem zielonogórskiego środowiska naukowego dla mieszkańców, bo tak jak książka Hugo Schmidta, wszystkie tomy są dedykowane Zielonogórzanom. Jest to prezent z okazji 800-lecia powstania miasta i 700-lecia uzyskania praw miejskich.

 

Tom I monografii Historia Zielonej Góry. T. 1, Dzieje miasta do końca XVIII wieku ukazał się w 2011 r. Autorzy opisują w nim losy Zielonej Góry, która z niewielkiej osady stała się ważnym ośrodkiem administracyjnym. Jest to pierwsza od lat 20. XX wieku tak dokładna monografia tego miasta.

Przedstawiona tematyka pierwszego tomu w zakresie dziejów politycznych, społecznych i gospodarczych obejmuje okres od dziejów najdawniejszych, udokumentowanych badaniami archeologicznymi aż po schyłek XVIII i początków XIX wieku, a dokładnie 1806 rok, kiedy to wojska pruskie zostały pokonane przez armię Napoleona.

Zmiany, których dokonano w Królestwie Pruskim po tej dacie w ustroju państwa, gospodarce i stosunkach społecznych, stanowiły ważną cezurę czasową także dla historii Zielonej Góry. Dlatego dzieje miasta po roku 1806 przedstawione zostały w drugim tomie.


Drugi tom historii Zielonej Góry obejmuje dzieje miasta w XIX i XX wieku (wyd. 2012 r.). Znajdowało się ono wówczas najpierw w granicach Królestwa Pruskiego (od 1741 r.), a po 1871 roku — Cesarstwa Niemieckiego. W latach 1919–1932 Zielona Góra pozostawała w obrębie Republiki Weimarskiej, natomiast od 1933 roku — III Rzeszy. Historyczna zmiana nastąpiła w roku 1945 — w wyniku rozstrzygnięć geopolitycznych po II wojnie światowej miasto znalazło się w granicach Polski.


W XIX wieku Zielona Góra odgrywała rolę lokalnego centrum administracyjnego, będąc siedzibą władz powiatu. Jako miasto śląskie wchodziła od 1815 roku w skład rejencji legnickiej stanowiącej część pruskiej Prowincji Śląskiej. W 1922 roku miasto uzyskało status powiatu wydzielonego. W 1932 roku w ramach komasacji powiatów śląskich połączono w jeden zielonogórski i kożuchowski, zlikwidowano jednocześnie powiat miejski. Jednak już w następnym roku ponownie je rozdzielono i Zielona Góra stała się stolicą powiatu ziemskiego w dawnych granicach, nie odzyskała jednak statusu miasta na prawach powiatu. Po II wojnie światowej Zielona Góra i powiat w latach 1945–1950 wchodziły w skład województwa poznańskiego. Wraz z utworzeniem w 1950 roku województwa zielonogórskiego miasto uzyskało status stolicy regionu, którą pozostaje do dziś.

 

 

 

Tom I Historia Zielonej Góry. Dzieje miasta do końca XVIII:

 

Krzysztof Garbacz - Archeologiczne i historyczne ślady rozwoju osadnictwa w regionie zielonogórskim

Krzysztof Benyskiewicz - Zielona Góra w średniowieczu do końca XV wieku

Jarosław Kuczer - Miasto cesarskie. Zielona Góra za czasów panowania dynastii Habsburgów (1526-1740)

Małgorzata Konopnicka - Zielona Góra pod rządami pruskimi (1740-1806)

Wolfgang J. Brylla - Życie społeczno-religijne w mieście (1740-1806)

Bogumiła Burda - Szkolnictwo zielonogórskie w latach 1741-1806

Zbigniew Bujkiewicz - Rozwój Zielonej Góry od 1740 roku do początków XIX wieku

Wojciech Eckert - Rozwój przestrzenny Zielonej Góry do XVIII wieku

Wojciech Strzyżewski - Pieczęcie i herby Zielonej Góry

 

 

Tom II Historia Zielonej Góry. Dzieje miasta w XIX i XX wieku:

 

Tomasz Nodzyński - Dzieje polityczno-ustrojowe miasta w latach 1806–1914

Wolfgang J. Brylla - Życie religijne i społeczno-kulturalne

Zbigniew Bujkiewicz - Dzieje społeczno-gospodarcze Zielonej Góry w XIX i początkach XX wieku

Bogumiła Burda - Szkolnictwo zielonogórskie w latach 1806–1914

Leszek Jerzak, Piotr Reda - Ochrona przyrody w Zielonej Górze do 1945 roku

Tadeusz Dzwonkowski - Zielona Góra w latach 1914–1945

Hieronim Szczegóła - Pierwsze lata polskiej Zielonej Góry 1945–1950

Ryszard Zaradny - Życie społeczno-polityczne w Zielonej Górze w latach 1950–1980

Robert Skobelski - Gospodarcze i demograficzne oblicze Zielonej Góry w latach 1950–1980

Radosław Domke - Zielona Góra w latach 80. XX wieku

 

 

Tom III Historia Zielonej Góry. Najnowsze dzieje miasta po 1989 roku:

 

Dorota Szaban, Krzysztof Lisowski - Demograficzny obraz współczesnej Zielonej Góry

Anna Bazan-Krzywoszańska - Rozwój przestrzenny Zielonej Góry  po 1989 roku

Bartłomiej Gruszka - Współczesne badania archeologiczne w Zielonej Górze (2010-2022)

Leszek Jerzak, Piotr Reda, Kamila Rogaczewska, Weronika Zielińska - Zieleń miasta

Robert Skobelski - Zielonogórzanie wybierają. Preferencje mieszkańców w głosowaniach ogólnokrajowych 1989-2020

Czesław Osękowski - Samorząd Zielonej Góry  po 1989 roku

Czesław Osękowski - Krajobraz gospodarczy Zielonej Góry  po 1989 roku

Mirosław Kuleba - Odrodzenie zielonogórskiego winiarstwa

Przemysław Bartkowiak - Aktywność społeczna mieszkańców Zielonej Góry w latach 1990-2021 na przykładzie wybranych organizacji

Agnieszka Opalińska - Zielonogórzanie w organizacjach pozarządowych

Magdalena Steciąg, Kaja Rostkowska-Biszczanik, Janusz Łastowiecki - Trzy  dekady mediów masowych w Zielonej Górze. Lokalne mediamorfozy w latach 1989-2019

Bogumiła Burda, Małgorzata Szymczak - Edukacja w Zielonej Górze po 1989 roku

Dariusz Dolański - Miasto uniwersyteckie

Jacek Kotuła - Przeobrażenia ochrony zdrowia w Zielonej Górze po 1989 roku

Robert R. Kufel - Życie religijne katolików w Zielonej Górze

Wolfgang J. Brylla - Parafia ewangelicko-augsburska

Stefan Dudra - Prawosławni i grekokatolicy w Zielonej Górze

Andrzej Buck - Środowisko teatralne Zielonej Góry w latach 1981-2022

Andrzej Buck - Biblioteki w Zielonej Górze

Leszek Kania - Sztuki plastyczne w Zielonej Górze po roku 1989

Longin Dzieżyc - Muzea zielonogórskie po okresie transformacji ustrojowej (1989-2019)

Alina Polak-Woźniak - Regionalne Centrum Animacji Kultury

Izabela Korniluk - Zielonogórski Ośrodek Kultury

Barbara Literska - Życie muzyczne w Zielonej Górze

Radosław Domke, Tomasz Grzybowski, Maciej Noskowicz - Sport w Zielonej Górze w latach 1989-2021

 

 

wzg / uz
styczeń 24, 2023

Sztuka ulicy w BWA

in Kultura

by user1

Do 12 lutego w zielonogórskim BWA możemy oglądać prace kultowej…
styczeń 23, 2023

Tydzień w dobrym towarzystwie – Norwid zaprasza!

in Kultura

by user2

Biblioteka Norwida w tym tygodniu ma dla swoich czytelników kilkanaście…
styczeń 16, 2023

Norwid kusi czytelników

in Kultura

by user2

Biblioteka Norwida już zdążyła przyzwyczaić swoich czytelników do wielu interesujących…
styczeń 13, 2023

Wielki koncert na wielki jubileusz

in Kultura

by user1

Lepszy początek tegorocznych obchodów 700-lecia uzyskania praw miejskich trudno sobie…
styczeń 12, 2023

Drakula postraszy i rozśmieszy [ZDJĘCIA]

in Kultura

by user1

Z sali kameralnej Lubuskiego Teatru wieje grozą. Nic dziwnego, skoro…

Reprezentacyjny Zespół Artystyczny Wojska Polskiego wystąpił w hali CRS [DUŻO ZDJĘĆ]

To był magiczny wieczór! Trudno się dziwić, skoro i okazja wyjątkowa! Reprezentacyjny Zespół Artystyczny Wojska…

Winobranie, Lato Muz Wszelakich, Koncerty - To plany ZOKu na 2023 rok!

Czas na nowe kulturalne wyzwania związane z rokiem 2023. Zielonogórski Ośrodek Kultury dla mieszkańców miasta…

Prawdziwe święto zielonogórskiej literatury [ZDJĘCIA]

W Muzeum Ziemi Lubuskiej spotkali się właściciele najlżejszych piór w regionie. Wydarzenie wspólnie zorganizowali zielonogórski…

Stanisław Soyka wystąpi dziś na Lubuskich Zaduszkach Jazzowych

Pierwsze dni listopada to czas, w którym odwiedzamy cmentarze i wspominamy bliskich zmarłych. Nie brakuje…

XVIII charytatywna Gala Warto Jest pomagać – gwiazdy zaśpiewają dla potrzebujących [ZDJĘCIA / PROGRAM /…

Grudzień tradycyjnie należy do ludzi o dobrych sercach. 17 grudnia o godz. 19.00 w hali…

Koncert Jubileuszowy Orkiestry Dętej „Zastal” w Planetarium! [ZDJĘCIA]

Dziś w Planetarium Wenus odbył się koncert galowy z okazji jubileuszu 75-lecia Orkiestry Dętej „Zastal”.…

 

 

Na skróty

 

   

 

  Uniwersytet Zielonogórski

Do góry

 

Wiadomości Zielona Góra

Wszelkie prawa zastrzeżone

Redakcja serwisu Wiadomości Zielona Góra nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń ani nie zwraca niezamówionych materiałów. Redakcja Wiadomości Zielona Góra zastrzega sobie prawo skracania i redagowania tekstów oraz ich tytułów.

Na podstawie art. 25 ust.1 pkt 1b prawa autorskiego, redakcja zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów w tym zdjęć opublikowanych w serwisie Wiadomości Zielona Góra jest zabronione.