Ciuchcia na 150-lecie zielonogórskich kolei - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 422 (1010)

- Będę opowiadał jak funkcjonowała linia. Gdyby kocioł wyremontować, to ta lokomotywa mogłaby jeździć - opowiada Tadeusz Sobol, który przez dwa lata jeździł po trasach kolejowych w mieście. - Będę opowiadał jak funkcjonowała linia. Gdyby kocioł wyremontować, to ta lokomotywa mogłaby jeździć - opowiada Tadeusz Sobol, który przez dwa lata jeździł po trasach kolejowych w mieście. Fot. Tomasz Czyżniewski
Co to było za wydarzenie! 150 lat temu, 1 października 1871 r., do Zielonej Góry przyjechał po raz pierwszy pociąg. To była epokowa chwila, otwierająca nasze miasto na świat. Chyba w żadnej dziedzinie Grünberg nie był tak opóźniony. Byliśmy jednym z ostatnich miast w regionie, do których zawitała ciuchcia.

 

Tak to wydarzenie opisywał Grünberger Wochenblatt”: „Dzisiaj odbyło się oficjalne uruchomienie odcinka kolei żelaznej Głogów-Zielona Góra-Czerwieńsk. Już wczesnym rankiem, jeszcze przed przyjazdem pierwszego pociągu, zebrało się mnóstwo ciekawskich w ozdobionym flagami budynku dworca i w elegancko wyposażonej poczekalni, aby pozdrowić nadjeżdżający pociąg. O godz. 9.00 rozległ się ostry sygnał gwizdka i bogato przystrojona girlandami lokomotywa zadymiła na dworcu Zielona Góra, gdzie została przyjęta z ogromnymi okrzykami radości przez stęsknionych czekających...”

Niespełna 150 lat później, sobota, 25 września. - Czyżniewski! Jak widzę ciebie krzątającego się po domu w sobotę rano, to wiem, że wybierasz się oglądać jakieś dziadostwo. Będziesz się bawił w kolejarza? - moja żona ani słowem nie wspomniała o myciu patelni. Dobrze wie, że nazwanie 100-letniej lokomotywy „dziadostwem” może mnie wyprowadzić z równowagi.

 

Ze zbiorów Czesława Osękowskiego - Parowóz T3 na dworcu Górne Miasto, skierowany w kierunku centrum miasta

„Dziadostwo”, to parowóz T3 (TKh1-20). W 1882 r. koleje pruskie uznały ten model (T3) za pojazd typowy i rozpoczęto jego masową produkcję w 19 fabrykach. Dla kolei państwowych wytwarzano je w latach 1882-1906, a jeszcze dłużej dla licznych kolei prywatnych. Łącznie koleje pruskie otrzymały 1354 znormalizowane lokomotywy T3.

- Tego typu lokomotywy obsługiwały prywatną linię kolejową z Zielonej Góry do Szprotawy, uruchomioną w 1911 r. I taki parowóz będzie najważniejszym elementem obchodów 150-lecia otwarcia linii kolejowej w naszym mieście - informuje Mieczysław Bonisławski, lider Muzeum Kolei Szprotawskiej. W sobotę maszynę ustawiono w skansenie przy ul. Morwowej.

 

Ze zbiorów Sławomira Ronowicza - Parowóz T3 na dworcu Górne Miasto, skierowany w kierunku browaru

U nas ona nie jeździła. Po I wojnie światowej PKP przejęło 23 takie parowozy, nadając im oznaczenia seryjne TKh1-1 do TKh1-23. Zielonogórski pojazd ma oznaczenie TKh1-20. Został wyprodukowany przez firmę Orenstein & Koppel AG, Berlin-Drewitz. W grudniu 1909 r. kupiła go firma obsługująca linię z Zajączkowa Lubawskiego do Nowego Miasta Lubawskiego. W 1919 r. przejęta przez PKP, w 1951 r. trafiła do cukrowni w Pelplinie, gdzie do 1977 r. służyła do przetaczania wagonów. Później przez wiele lat stała jako pomnik w Suchej Beskidzkiej. Tam odkryli ją zielonogórscy miłośnicy kolei. Kilka lat trwały zabiegi ściągnięcia jej do naszego miasta, co nastąpiło w 2014 r. Przez siedem lat stała w Czerwieńsku, gdzie ją wyremontowano. - To m.in. wielka zasługa Zbigniewa Jaworskiego, dyrektora Cargo Tabor w Czerwieńsku i jego ludzi, którzy z pietyzmem ją odnowili. Pomagało nam również Exalo Drilling - mówi M. Bonisławski. - Oczywiście olbrzymie znaczenie miało wsparcie zielonogórzan, którzy głosowali na ten projekt w budżecie obywatelskim.

Teraz wynik głosowania można podziwiać w skansenie przy ul. Morwowej.

Fot. Tomasz Czyżniewski Parowóz T3 od soboty stoi w skansenie przy ul. Morwowej

- Byłem pracownikiem parowozowni w Zielonej Górze. Przez dwa lata jeździłem po mieście amerykańskim parowozem TR 202, zaopatrując zakłady w surowce i materiały. Te manewry odbywały się od rana, a po 14.00 ściągane były puste wagony. Praktycznie jeździliśmy codziennie - wspomina Tadeusz Sobol, który w weekend, przy Morwowej będzie opowiadał o jeździe lokomotywą po naszym mieście. Śmieje się, że trzeba tylko wyremontować kocioł i lokomotywa może wyruszyć na trasę, bo wszystkie inne elementy są „na chodzie”.

- Warto o tym pomyśleć i zbierać pieniądze - śmiertelnie poważnie dodaje M. Bonisławski.

Fot. Tomasz Czyżniewski - Jedną z atrakcji wystawy w Muzeum Ziemi Lubuskiej są miniatury pociągów wykonane przez Jana Jarzinę. Na zdjęciu parowóz T3 ciągnący kilka wagonów. Ten zestaw jeździ po muzealnej sali.

WYSTAWA W MUZEUM

„Para buch, koła w ruch! 150 lat kolei w Zielonej Górze” - tak nazywa się wystawa przygotowana przez Muzeum Ziemi Lubuskiej. Otwarcie w piątek, 1 października o 17.00.

Tutaj również będzie można zobaczyć prezentowaną w skansenie przy Morwowej lokomotywę T3 - ale w miniaturze.

- Prezentujemy ustawione na torach miniatury pociągów i lokomotyw, wykonane przez Jana Jarzinę. Zwiedzający, zwłaszcza dzieci, muszą uważać na torach - śmieje się Longin Dzieżyc, zastępca dyrektora muzeum i kurator wystawy, po czym puszcza w ruch lokomotywę T3 ciągnącą za sobą kila wagonów.

Na wystawie prezentowane są zdjęcia, bilety, tablice znamionowe wagonów i lokomotyw oraz różne ciekawostki kolejowe pochodzące m.in. ze zbiorów Dariusza Gulowatego.

Wystawa będzie czynna do końca roku.

IMPREZY W SKANSENIE KOLEJOWYM PRZY UL. MORWOWEJ

piątek, 1 października

* 10.15 - wspólne czytanie „Lokomotywy” w czterech językach

* 11.00 - rozpakowanie prezentu - zabytkowego parowozu

* 11.15 - otwarcie Galerii pod Morwami wystawą „Kolejarze w Zielonej Górze”

* 10.00-14.00 oraz 17.00-20.00 - możliwość przejażdżki drezyną, zwiedzanie wystawy „Kolejarze w Zielonej Górze” z przewodnikiem, oglądanie wnętrza parowozu (w wybranych godzinach z maszynistą parowozowym)

* 19.45 - iluminacja zabytkowego pociągu (tylko w przypadku zakończenia prac elektryfikacyjnych)

sobota, 2 października i niedziela, 3 października

Dodatkowy dyżur wolontariuszy w godz. 10.00-13.00 oraz17.00-20.00. Możliwość jazdy drezyną i zwiedzania parowozu.

Wstęp na wszystkie wydarzenia bezpłatny.

Ze zbiorów Muzeum Ziemi Lubuskiej - Tak wyglądał stary dworzec PKP w latach 60.

 

Tomasz Czyżniewski
Codziennie nowe opowieści i zdjęcia
Fb.com/czyzniewski.tomasz

 

 

czerwiec 04, 2021

Festiwal zamknięty w Hali Ludowej - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 409 (997)

Na Festiwalu Piosenki Radzieckiej występowała cała plejada gwiazd - polskich…
luty 26, 2021

Budowniczy wielkiej Polskiej Wełny - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 395

Koniec z kilkoma fabrykami po różnych stronach ulicy! Cała produkcja…
luty 20, 2021

Słowo daję: dywidendę wypłacimy! - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 394

Tak Friedrich Förster namawiał zielonogórzan do kupna akcji jego parabanku!…
styczeń 31, 2021

Patroni ulic: od Stalina do Lenina -SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 391

To była wiekopomna chwila, prezydent Roman Doganowski wdrapał się na…

Z „Zaświatami” wędruję sobie po mieście - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 423 (1011)

Uff… W niedzielę ślęczałem przed telewizorem, mocno trzymając kciuki. Za Krzyśka Fedorowicza i jego książkę…

Ciuchcia na 150-lecie zielonogórskich kolei - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 422 (1010)

Co to było za wydarzenie! 150 lat temu, 1 października 1871 r., do Zielonej Góry…

Dziś „zerówką” mknę ulicami mojego miasta - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 421 (1009)

- Piszesz o „siódemce”, a o „zerówce” zapomniałeś, przecież to równie ważna linia - usłyszałem…

San „siódemka” mknie ulicami mojego miasta - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 420 (1008)

Postanowiłem, wirtualnie, pojechać „siódemką” do szkoły. Wystartowałem z ul. Długiej. I wciąż się zastanawiam, jakim…

Czarkowo powstaje tuż za miastem - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 419 (1007)

Zastanawialiście się kiedyś skąd się wzięła nazwa osiedle Czarkowo? To proste - od czarowania! Hokus-pokus,…

Ptaki brodzące w stawie i fontannie - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 418 (1006)

Postanowiłem postawić przysłowiową kropkę nad „i” i wyjaśnić, co to za ptaki stoją na osiedlu…

 

Na skróty

 

   

 

  Uniwersytet Zielonogórski

Do góry

 

Wiadomości Zielona Góra

Wszelkie prawa zastrzeżone

Redakcja serwisu Wiadomości Zielona Góra nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń ani nie zwraca niezamówionych materiałów. Redakcja Wiadomości Zielona Góra zastrzega sobie prawo skracania i redagowania tekstów oraz ich tytułów.

Na podstawie art. 25 ust.1 pkt 1b prawa autorskiego, redakcja zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów w tym zdjęć opublikowanych w serwisie Wiadomości Zielona Góra jest zabronione.