Kołomyja z budową wielkiego kina Wenus - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 414 (1.002)

Przez wiele lat było to największe i najbardziej nowoczesne kino w mieście. Lata 70. Jeszcze nie zbudowano al. Konstytucji 3 Maja. Przez wiele lat było to największe i najbardziej nowoczesne kino w mieście. Lata 70. Jeszcze nie zbudowano al. Konstytucji 3 Maja. fot. Czesław Łuniewicz – zbiory Archiwum Państwowe w ZG
To wielka rocznica - 60 lat temu, 21 lipca 1961 r., oddano do użytku kino Wenus. Było największą inwestycją kulturalną epoki w mieście. Pomyśleć, że na przeszkodzie inwestycji stał… chlewik ze świniami. Te zwierzaki hodowano wówczas w centrum miasta!

 

- Czyżniewski! Tuczniki? Zawsze, opowiadając o powstaniu kina Wenus, mówiłeś o konflikcie z planami budowy Konstytucji 3 Maja. W dodatku, to było wiele lat później – moja żona właśnie wyłoniła się z kuchni. – Zanim mi odpowiesz, umyj patelnię, bo nie dostaniesz obiadu.

(…)

Natychmiast podreptałem na zmywak. Patelnia umyta, uf, obiad będzie. Mogę opowiadać. A było to tak. Wyobraźcie sobie, zwłaszcza młodsi Czytelnicy, że w połowie lat 50. telewizja jeszcze raczkowała. Ludzie chcąc zobaczyć film, szturmowali kina. Do kas kolejki, a przed nimi konik z biletami „na lewo”. W dodatku ścigany przez milicję. Tymczasem w Zielonej Górze działało jedno zawodowe kino – Nysa – postawione jeszcze przez Niemców.

- Musimy zbudować nowe! – zadecydowali włodarze. W 1954 r. wyznaczyli odpowiedni teren, porobili badania geologiczne, mapki  i poprosili Warszawę o zgodę na budowę kina. Okręgowy Zarząd Kin (OZK) przygotował również koncepcję obiektu. To była epoka, że wszystkie takie inwestycje zatwierdzano centralnie. I tylko centralnie można było dostać na nie pieniądze. Zakładano, że budowa rozpocznie się w 1955 r. Nie rozpoczęła się. Jednak kino znalazło się w „Planie 5-letnim”.

Obiekt na 600 miejsc miał stanąć przy ul. Sikorskiego. Minęły kolejne dwa lata. Na początku 1957 r. OZK otrzymał 1,8 mln zł na rozpoczęcie budowy kina. W styczniu tego roku Prezydium Miejskiej Rady Narodowej (odpowiednik dzisiejszego urzędu miasta) wyznaczyło plac budowy z zastrzeżeniem, że OZK wszystkim lokatorom i użytkownikom budynków, znajdujących się na tym terenie, zapewni lokale zastępcze i poniesie związane z tym koszty.

 

Ul. Sikorskiego w latach 50. XX wieku. Tutaj, za parkanem zostanie zbudowane kino Wenus.

ze zbiorów Jerzego Topolskiego

 

Przed wojną przy ul. Sikorskiego stała wielka kamienica. Spłonęła w 1945 r. Ruiny długo stały w tym miejscu, zagospodarowano je tymczasowymi budowlami. Funkcjonował tam m.in. magazyn Centrali Sprzętu Medycznego.

- Jeśli do 15 maja nie ruszymy z budową, pieniądze przepadną – pisał w „Gazecie Zielonogórskiej” redaktor Kazimierz Różalski, apelując o szybkie działanie. Jego teksty nt. inwestycji ukazywały się co kilka tygodni.

- Tak się składa, że los kina w Waszych rękach ob. Dyrektorze – pisał K. Różalski, mając na myśli dyrektora Zielonogórskich Zakładów Graficznych, gdzie tymczasowo miał trafić magazyn medyczny. Dyrektor był „za”, ale proponowany przez niego budynek okazał się za mały. Zaczęto nawet rozważać zmianę miejsca budowy kina, które chciano przenieść w okolice ul. Sowińskiego. Władze miasta rozważały również całkiem nową lokalizację przy ul. Reja lub przy pl. Powstańców Wielkopolskich. Te pomysły upadły.

Ostatecznie magazyny przeniesiono do mleczarni przy ul. Lisiej. Na placu pozostała jednak budynek stolarza i garaże Banku Rolnego. Trzeba było znaleźć dla nich inne miejsce.

 

Prawdopodobnie 1960 r. Trwa budowa kina.

fot. Bronisław Bugiel

 

- Za długo jednak trwa eksmisja dotychczasowych mieszkańców tego lokalu (są to najautentyczniejsze w świeci świnie tuczące się prawem kaduka w dzielnicy, w której hodowla trzody chlewnej jest przez władze sanitarne zakazana) – opisywał sytuację reporter „GZ”. – Zachodzi obawa, że zanim świnki zamienią się w kiełbasę, przedsiębiorstwo budowlane z Kalisza zrezygnuje z rozpoczęcia robót.

Tymczasem kończył się czas na wykorzystanie pieniędzy. Centralny Zarząd Kin postawił miastu ultimatum, albo do 15 sierpnia 1957 r. rozpocznie się budowa nowego kina, albo pieniądze zostaną wycofane. Termin został lekko przekroczony – na początku września na plac budowy wjechała koparka. Zza parkanu jej pracę obserwował tłum zielonogórzan.

Miesiąc później wybuchła bomba. Wojewódzki Zarząd Architektoniczno-Budowlany zakwestionował lokalizację kina. Chodziło o to, że już w 1951 r. powstał projekt rozwoju komunikacji, który przewidywał, że ul. Srebrna Góra (dzisiaj to fragment Konstytucji 3 Maja) ma być przedłużona do ul. Sowińskiego. Arteria miała odciążyć śródmieście z ruchu kołowego. Ten projekt zrealizowano dopiero ćwierć wieku później, wytyczając al. Konstytucji 3 Maja aż do ul. Wrocławskiej. Kino zbudowano w pierwotnej lokalizacji, na środku planowanej trasy nowej ulicy.

Budowa kina trwała trzy lata. Było gotowe 21 lipca 1961 r., w przeddzień przyjazdu do miasta pierwszego kosmonauty Jurija Gagarina. Na inaugurację sezonu wyświetlono amerykański film „Pamiętnik Anny Frank”. Zielonogórzanie mogli go oglądać przez trzy dni. Gagarin już wyjechał i zabrano się za usuwanie usterek. Potrwało to trzy tygodnie. W sierpniu kino Wenus zaprosiło widzów na czechosłowacki obraz „Dwie twarze agenta”.
Filmy oglądaliśmy tu przez prawie pół wieku. Ostatni, regularny sens filmowy odbył się 31 października 2008 r. Grano film „Świadectwo”. Teraz w budynku jest planetarium.

 

Ul. Srebrna Góra – widok na kino, które postawiono na środku planowanej drogi

fot. Zbigniew Rajche

 

 

Tomasz Czyżniewski

Codziennie nowe opowieści i zdjęcia

Fb.com/czyzniewski.tomasz
grudzień 17, 2021

Rzeźników ci było u nas pod dostatkiem - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 433 (1021)

Lubię takie miejsca, które kultywują ponad stuletnia tradycję - zmieniają…
listopad 26, 2021

Schody na plac, fontanny i domki góralskie - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 430 (1018)

To miał być ciąg spacerowy z pl. Słowiańskiego pod filharmonię,…
listopad 19, 2021

Plac i ulica na cześć lekarza i radcy sanitarnego - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 429 (1017)

To chyba jedyny taki przypadek, że zielonogórzanin był patronem zarówno…
październik 22, 2021

Zaglądamy do kina Nysa - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 425 (1013)

15 października 1921 r. w kinie Nysa po raz pierwszy…

Pół wieku temu dymy nad miastem - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 437 (1025)

Zielona Góra wchodzi w rok jubileuszu 800-lecia powstania, jednak dzisiaj sprawdzimy co się działo w…

Nie radziecki, lecz niemiecki z NRD - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 436 (1024

Zawsze byłem przekonany, że stary, przedwojenny amfiteatr przebudowano w 1973 r. z powodu Festiwalu Piosenki…

Te nasze niebezpieczne skrzyżowania - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 435 (1023)

Cofnijmy się o 60 lat do roku 1962 i popatrzmy, co się działo na zielonogórskich…

W poszukiwaniu nieistniejącej fabryki - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 434 (1022)

Przez kilkanaście lat (z przerwami) zastanawiałem się, z której to nieistniejącej fabryki pochodzi zdjęcie przedstawiające…

Pół wieku historii pewnej bocznicy kolejowej - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 432 (1020)

Byłem przekonany, że to firma Grempler doprowadziła bocznicę kolejową do swojej winiarni przy ul. Moniuszki.…

Komar miał być królem polskich dróg i… był! - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 431 (1019)

Chyba nie było większego wydarzenia w historii zielonogórskiej motoryzacji. Wyeksponowane w kinie Wenus niewielkie samochody…

 

Na skróty

 

   

 

  Uniwersytet Zielonogórski

Do góry

 

Wiadomości Zielona Góra

Wszelkie prawa zastrzeżone

Redakcja serwisu Wiadomości Zielona Góra nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń ani nie zwraca niezamówionych materiałów. Redakcja Wiadomości Zielona Góra zastrzega sobie prawo skracania i redagowania tekstów oraz ich tytułów.

Na podstawie art. 25 ust.1 pkt 1b prawa autorskiego, redakcja zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów w tym zdjęć opublikowanych w serwisie Wiadomości Zielona Góra jest zabronione.