Plac Słowiański - kiedyś cmentarz Świętej Trójcy SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 465 (1054)

Plac Słowiański - kiedyś cmentarz Świętej Trójcy SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 465 (1054)
To było prawie pewne jak w przysłowiowym banku - kopiesz na pl. Słowiańskim - znajdujesz groby. I archeolodzy na nie trafili, w niewielkich wykopach pod fontannę. To jedyne miejsce, gdzie planowano głębsze wykopy w ramach rewitalizacji placu, na którym przed wiekami był cmentarz.  
 

- Czyżniewski! Wiem, że cmentarz na pl. Słowiańskim zlikwidowano ponad 200 lat temu. Widzę, że wciąż o sobie przypomina. Jak go zagospodarowano po likwidacji nekropolii? - moja żona jest już w trybie wakacyjnym, bardziej fascynuje ją odkrywanie tajemnic przeszłości, niż bieżące zarządzanie zmywakiem i patelnią.

Na placu funkcjonowały fontanny - widok z 1977 r. Ze zbiorów prywatnych

Zanim odpowiem na to pytanie, warto sobie uzmysłowić, że Zielona Góra w swoich dziejach miała kilka cmentarzy, które z biegiem lat zlikwidowano. Największym z nich był cmentarz Zielonego Krzyża, założony w 1628 r. - dzisiaj Park Tysiąclecia, zlikwidowany w pierwszej połowie lat 60. XX wieku. Najstarszy zielonogórski cmentarz znajdował się nieopodal pl. Matejki, przy nieistniejącym kościele św. Jana. Zaznaczony jest na planach miasta z początków XIX wieku. W 1817 r. pochowano pierwszych zmarłych na cmentarzu Świętej Trójcy (dzisiaj park przy ul. Świętej Trójcy, przy rondzie PCK). Ten cmentarz zlikwidowano w latach 70. XX wieku.

Cmentarz Świętej Trójcy na Placu Słowiańskim powstał w 1588 r. Funkcjonował prawie przez 250 lat. Stał na nim niewielki kościółek nazywany „polskim”, używany również jako kaplica cmentarna. W 1803 r. zapadła decyzja o likwidacji cmentarza. Miasto wykupiło teren w 1816 r. i go zniwelowało.

Przez wiele lat organizowano tutaj wiece - 1969 r. Fot. Bronisław Bugiel

Miejsce nazwano Neu Markt - Nowy Rynek. Zorganizowano tutaj największe targowisko w mieście. Na zachowanym planie sytuacyjnym z 1830 r. widać, że stały tutaj stragany. Nie zajmowały całego placu. Ustawione je głównie w jednej części placu od strony dzisiejszego Placu Pocztowego.

Resztę placu wykorzystywano jako miejsce na spotkania, manifestacje i zabawę. To w tej części placu w 1871 r. postawiono kolumnę zwycięstwa poświęconą wojnie prusko-francuskiej. Na litografii wykonanej przez Gustava Schwarza (główne zdjęcie na stronie) widać wybudowany w 1857 r. gmach sądu. Plac wygląda na elegancko zagospodarowany. Jednak na innych zdjęciach i pocztówkach widać, że przed wojną było tutaj klepisko, na którym rosły nieliczne drzewa. Teraz plac ma być zrewitalizowany.

Rok 1946 - uczniowie przy schronie zbudowanym na środku placu. Ze zbiorów Zbigniewa Miadziołka

- Zrobiliśmy dwa niewielkie wykopy pod fontannę. Natrafiliśmy w nich na osiem nienaruszonych grobów. Nie wiemy czy to pochówki sprzed 400 czy 250 lat, bo nie zachowały się jakiekolwiek elementy umożliwiające datowanie - informuje archeolog Arkadiusz Michalak, dyrektor Muzeum Archeologicznego w Świdnicy. - Teren jest bardzo uszkodzony, widać że wiele razy prowadzono tutaj różne prace. Tuż obok, w kierunku ul. Moniuszki, Niemcy zbudowali schron.

Na razie prace zostały wstrzymane.

 

Tomasz Czyżniewski
Codziennie nowe opowieści i zdjęcia
Fb.com/czyzniewski.tomasz
 
 
 
 
 
 
lipiec 29, 2022

Z panią Anną wieczorem wędrujemy świętować - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 464 (1053)

To była wielka wyprawa – zabrałem żonę na wieczorną wędrówkę…
czerwiec 24, 2022

Toncoloriusz w świecie starych telewizorów - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 459 (1048)

Mamy go! 63. Bachusik zagościł na ścianie domu przy Starym…
grudzień 17, 2021

Rzeźników ci było u nas pod dostatkiem - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 433 (1021)

Lubię takie miejsca, które kultywują ponad stuletnia tradycję - zmieniają…
listopad 26, 2021

Schody na plac, fontanny i domki góralskie - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 430 (1018)

To miał być ciąg spacerowy z pl. Słowiańskiego pod filharmonię,…
listopad 19, 2021

Plac i ulica na cześć lekarza i radcy sanitarnego - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 429 (1017)

To chyba jedyny taki przypadek, że zielonogórzanin był patronem zarówno…

Ulicami miasta maszeruje orkiestra dęta Zastalu - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 473 (1062)

„Jest w orkiestrach dętych jakaś siła” - przed laty śpiewała Halina Kunicka. Potwierdzam! Swego czasu…

Do wygrania pierwsze powojenne polskie autka - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 472 (1061)

Przed tygodniem opisywałem wielką tombolę z 1957 r., w której można było wygrać warszawę -…

Dwóch oszustów po tombolową warszawę - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 471 (1060)

To była afera jakich mało - 65 lat temu dwóch oszustów podszyło się pod zwycięzcę…

Szpakowski mógł wyprzedzić Ziętę? - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 470 (1059)

55 lat temu „Gazeta Zielonogórska” opublikowała na pierwszej stronie zdjęcie wielkiej instalacji na placu przed…

Wiśniowa - restauracja na skraju parku - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 469 (1058)

Ważne restauracje epoki PRL-u? Polan, Topaz, Podgórna, Pod orłem, Wiśniowa. Ta ostatnia powstała równo pół…

Panorama Zielonej Góry - Gagarin ją dostał - SPACEROWNIK ZIELONOGÓRSKI ODC. 468 (1057)

To ci niespodzianka - nareszcie wiem, jaki widok Zielonej Góry był na obrazie, który dostał…

 

Na skróty

 

   

 

  Uniwersytet Zielonogórski

Do góry

 

Wiadomości Zielona Góra

Wszelkie prawa zastrzeżone

Redakcja serwisu Wiadomości Zielona Góra nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń ani nie zwraca niezamówionych materiałów. Redakcja Wiadomości Zielona Góra zastrzega sobie prawo skracania i redagowania tekstów oraz ich tytułów.

Na podstawie art. 25 ust.1 pkt 1b prawa autorskiego, redakcja zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów w tym zdjęć opublikowanych w serwisie Wiadomości Zielona Góra jest zabronione.